วิธีผ่าตัดไทรอยด์

การผ่าตัดไทรอยด์ (Thyroid Nodule)

ธรรมชาติของโรค 

ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมไร้ท่อซึ่งอยู่บริเวณลำคอ อยู่ด้านหน้าของกล่องเสียง ติดกับฐานของคอหอยเป็นต่อมไร้ท่อที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ในคนปกติมีน้ำหนักประมาณ 30 กรัม แบ่งออกเป็น 2 พู และเชื่อมกันตรงกลาง ด้วยส่วนที่เรียกว่าคอคอดหรืออิสมัส (Isthmus) ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนที่สามารถดึงไอโอดีนจากกระแสเลือดเข้าสู่เซลล์ได้ ต่อมไทรอยด์ประกอบด้วยถุงหุ้มที่เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เรียกว่า ไทรอยด์ฟอลลิเคิล (thyroid follicle) ซึ่งเป็นที่สร้างและหลั่งฮอร์โมนไทรอกซิน (thyroxine) ซึ่งมีไอโอดีนเป็นส่วนประกอบแล้วเก็บไว้ในของเหลวที่อยู่ตรงกลางเรียกว่า คอลลอยด์ (colloid cell) นอกจากนั้นในต่อมไทรอยด์ยังพบกลุ่มเซลล์ที่เรียกว่า เซลล์ซี (C-cell) หรือเซลล์พาราฟอลลิคูลาร์ (parafollicular cell)  เป็นเซลล์ที่แทรกอยู่ ในระหว่างไทรอยด์ฟอลลิเคิลของต่อมไทรอยด์ซึ่งสร้างฮอร์โมนแคลซิโทนิน (calcitonin)

อาการของผู้ป่วย

ก้อนที่เกิดขึ้นที่ต่อมไทรอยด์ในระยะแรก ๆ อาจไม่มีอาการใด ๆ ผู้ป่วยจะคลำก้อนได้หรืออาจสังเกตจากบุคคลที่รู้จัก แต่เมื่อก้อนโตขึ้นอาจมีอาการ เสียงแหบหรือเสียงเปลี่ยน กลืนลำบาก หายใจลำบาก อาจคลำพบก้อนน้ำเหลืองที่คอโตได้ ถ้าผู้ป่วยสังเกตพบอาการตามที่กล่าวมาแล้วและไม่หายไปใน 3 – 4 สัปดาห์ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย

ทางเลือกและข้อบ่งชี้ในการรักษา
ก้อนของต่อมไทรอยด์ แบ่งเป็น 3 ชนิด ดังนี้

1. ต่อมไทรอยด์โตเป็นก้อนเดี่ยว (Solitary thyroid nodule) อาจเป็นถุงน้ำ ต่อมไทรอยด์อักเสบ เนื้องอกธรรมดาหรือมะเร็งก็ได้
2. Dominant nodule within multinodular goiter: มีก้อนเด่นชัดในก้อนไทรอยด์ ตะปุ่มตะปั่ม
3. ต่อมไทรอยด์โตตะปุ่มตะปั่ม (Multinodular goiter): ก้อนเดี่ยวของต่อมไทรอยด์มีโอกาสเป็นมะเร็งประมาณ 5 – 10% ข้อบ่งชี้ในการรักษาคือกลุ่มที่มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ ได้แก่
4. มีประวัติการฉายรังสีบริเวณคอตั้งแต่วัยเด็ก
5. มีประวัติการเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ในครอบครัว
6. เพศชายมีโอกาสเป็นมะเร็งมากกว่าเพศหญิง
7. อายุน้อยกว่า 20 ปี หรือมากกว่า 60 ปี
8. ก้อนโตเร็วและมีอาการเสียงแหบ หายใจลำบาก
9. ก้อนแข็งติดกับอวัยวะข้างเคียง
10. มีการกระจายไปต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอ
11. มีการตรวจโดยการเจาะตรวจ FNA พบเป็นเซลล์มะเร็ง

วิธีผ่าตัดไทรอยด์

1. ถ้าก้อนเนื้องอกต่อมไทรอยด์ธรรมดาที่ไม่ใช่มะเร็ง การผ่าตัดไทรอยด์จะตัดออกเฉพาะด้านที่เป็นก้อน (Lobectomy)
2. ในกรณีพิสูจน์ทราบว่าเป็นมะเร็ง การผ่าตัดจะทำมากขึ้น คือตัดไทรอยด์ทั้งหมดออก (Total Thyroidectomy) หรือผ่าตัดออกเกือบหมด (Near Total Thyroidectomy) อ่านต่อ ผ่าตัดไทรอยด์